Når ein står for tett saman

I alle fall å nesten stå saman. Så samde at alle norske bønder kan vere medlemmer i ein interesseorganisasjon har ein aldri vore. Ei heller så samde at alle er medlemmer i samvirkebedriftene, og det finst også bønder i andre politiske parti enn Senterpartiet. Knivinga innad i Bondelaget og Småbrukarlaget, og mellom dei, kunne vore eitt tema. Konkurransesituasjonen mellom samvirkebedriftene og dei private aktørane, herunder matvarekjedene sitt forsøk på å bringe maten nesten heilt frå jorda og fram til bordet, eit anna tema.

Eg vil i staden ta føre meg landbrukspolitikken si stilling i det politiske landskapet. I Bondevik I-regjeringa lét Anne Enger Kristeleg Folkeparti få landbruksministeren. Senterpartiet hadde ingenting å vinne på å ha ministeren. Det var betre at bøndene var sinte på ein KrF-statsråd. Åslaug Haga og Liv Signe Navarsete har vald ein annan strategi. Dei har sett det som eit viktig mål å få styre Landbruks- og matdepartementet. Det har i alle fall vore viktig å hindre at korkje Ap eller SV får styre Landbruks- og matdepartementet.

Problemet med å gi makta over Landbruks- og matdepartementet til SV, ville vore at partiet ikkje har ein landbrukspolitikk. Problemet med Ap er at dei snart ikkje har ein landbrukspolitikk dei heller. Det er nesten ikkje ein Ap-politikar igjen på Stortinget med interesse for landbrukspolitikk. Då lagar ikkje partiet landbrukspolitikk heller. Når Venstre nesten er utradert, og KrF kryp nedover mot sperregrensa, er det lite å hente der også. Då står ein igjen med eit Høgre som er som Ap: Dei er uinteresserte. Og så har me eit Frp som meiner at rasjonalisering er noko ein nå må byrje med. Som om landbruket har vore statisk sidan krigen. Der i garden er målet med landbrukspolitikken helst å skaffe pengar til andre ting.

Resultatet er at det nesten ikkje er nokon igjen å diskutere landbrukspolitikk med. For det første er kunnskapsløysa stor, og for det andre er interessa fråverande. Det blir som å spørje ein thai med svake engelskkunnskapar om han har forstått spørsmålet. Du får eit ja til svar uansett. Det nyttar like lite å argumentere for å auke eit kvotetak som for å senke det, dersom interessa for å lytte til bodskapen er fråverande. Det nyttar lite å snakke varmt om å vri eit tilskot dersom tilhøyraren tolkar alt inn i rammene for annan næringspolitikk, eller har som mantra at det nå er på tide å starte med rasjonalisering i landbruket.

Dessverre har me fått ein politisk røyndom der nesten all landbrukspolitikk er gøymt vekk i eitt parti. Paradoksalt nok har suksessen med å vinne bøndene for sin politikk blitt ille for Senterpartiet. Det beste for landbruket hadde vore om også dei andre partia hadde hatt politikarar som kjempa for sitt parti sin landbrukspolitikk.