Gammal kystlynghei kan restaurerast

Lyngsviing har tradisjonelt vore eit virkemiddel for å auke produksjonen på utmarksbeite, og sjølv om ein finn regionale forskjellar, reknar ein brannrotasjonar på mellom 10-20 år som vanlege. Like etter sviing aukar dekninga av gras og urter, noko som betrar beitet om våren, sommaren og hausten. Lyngsviing fornyar også røsslyngen, ei viktig beiteplante for utegangarsau på heilårsbeite, særleg utover hausten og vinteren, skriv Bioforsk.

Omfanget av gammal lynghei er stort, og det har vore usikkerheit rundt restaureringspotensialet til gammal lynghei. Dette kjem mellom anna av at den gamle lyngheia har meir mose og strø i botnsjiktet, som kan vere vanskeleg å fjerne ved sviing. I litteraturen kan ein også lese om sein gjenvekst av vegetasjon, endringar i artssamansetting og tap av mangfald i gammal kystlynghei.   

Les også: Flere setter fyr på beitene

TIDLEGARE RESULTAT

Omfanget av gammal lynghei er stort, og det har vore usikkerheit rundt restaureringspotensialet til gammal lynghei. Dette kjem mellom anna av at den gamle lyngheia har meir mose og strø i botnsjiktet, som kan vere vanskeleg å fjerne ved sviing. I litteraturen kan ein også lese om sein gjenvekst av vegetasjon, endringar i artssamansetting og tap av mangfald i gammal kystlynghei.   

Samanstillinga av resultat frå vegetasjonsdelen i NFR-prosjektet "Utegangarsau i kystlynghei - utvikling av berekraftig næringsutvikling i eit sårbart kulturlandskap", viser at alderen på røsslyngen påverkar regenereringa i kystlynghei etter lyngsviing, men at restaureringspotensialet er til stades i gammal hei.

Resultata kjem frå eit åtteårig studie på Tarva i Bjugn kommune, der ein har samanlikna suksesjonsdynamikk mellom ung (8 år) og gammal (meir enn 50 år) kystlynghei i permanente vegetasjonsruter etter kontrollert lyngsviing.

Les også: Gardbrukar utgjer eiga bok om villsau

GAMMAL LYNGHEI

Den unge lyngheia regenererte raskare i retning av vegetasjonssamansettinga før sviing, enn det den gamle lyngheia gjorde. Dette skuldast nettopp suksesjonsrelaterte årsaker, med meir mose og strø før og etter sviing i gammal lynghei. Av den totale variasjonen i plantene, registrert i datasettet, forklarte alder 10,4 prosent av variasjonen.

Vidare forklarte forskjellen mellom fuktig og tørr gammal hei seks prosent av variasjonen. Sjølv om det var forskjellar i regenereringsfarta knytt til alderen på heia, kunne det ikkje påvisas tap av artar i gammal hei, og heller ikkje vegetasjonsendringar grunna problemartar (som lauvskogsartar og einstape). Røsslyng etablerte seg som den dominerande arten etter 5-7 år i både ung og gammal hei. Normalt skal røsslyng regenerere både frå frø og rotskot (vegetativ formeiring) etter sviing i ung lynghei, men på Tarva blei det berre funne frøspirar.